Bản đồ

Thừa phát lại và xã hội hóa

Thừa phát lại Hà Nội – Sự kiện UBND TP.HCM vừa ra quyết định cho thành lập thí điểm năm văn phòng thừa phát lại đầu tiên ở TP.HCM (và cũng là đầu tiên trên cả nước) là một tin rất vui cho nhiều người.

Vì sao? Năm nào cũng vậy, cứ mỗi khi HĐND TP.HCM đi giám sát ngành thi hành án  thì đều phải nghe mãi một “điệp khúc” quen thuộc: Việc nhiều, người ít, đãi ngộ thấp nên rất nhiều công chức ngành thi hành án nghỉ việc. Ai cũng thấy, ai cũng biết thực trạng quá tải của ngành thi hành án và cũng đã có rất nhiều ý kiến đề nghị cho lập lại mô hình TPL (gọi nôm na là “thi hành án tư”) để “chia lửa” với ngành thi hành án. “Mưa dầm thấm lâu”, ngày 24-7-2009, Chính phủ đã ban hành Nghị định 61 cho phép thành lập thí điểm thừa phát lại tại TP.HCM. Và mất gần một năm chuẩn bị, đến nay năm văn phòng đầu tiên đã chính thức ra đời.

Thực ra mô hình thừa phát lại không phải là mới, nó đã có ở Việt Nam từ trước năm 1975. Trả lời báo chí, ông Nguyễn Đức Chính, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, từng đánh giá “chỉ cần thừa phát lại làm giúp các việc nhưtống đạt các quyết định, giấy tờ về thi hành án, xác minh điều kiện thi hành án… thì cũng sẽ giảm tải khoảng 30% khối lượng công việc cho chấp hành viên”. Chưa kể, với việc ra đời thừa phát lại thì ngành “thi hành án công” sẽ phải cải tiến lề lối làm việc, cung cách phục vụ dân… ngày một tốt hơn để cạnh tranh. Điều đó chỉ có lợi cho dân vì nó sẽ giúp cho người được thi hành án, người phải thi hành án… có nhiều cơ hội lựa chọn, được phục vụ thay vì “được ban ơn” như hiện nay.

Chuyện này có thể minh chứng ngay. Kể từ khi công chứng tư được mở ra thì cung cách phục vụ dân của các phòng công chứng nhà nước đã thay đổi hẳn. Không còn cảnh công chứng viên phải ký ngày ký đêm mà vẫn không hết việc. Không còn cảnh người dân phải chen chúc, chầu chực, thậm chí phải “lót tay” để được công chứng nhanh… Bởi vì cùng mức phí bỏ ra, giá trị pháp lý lại ngang nhau, anh nào phục vụ dân tốt hơn thì anh đó sẽ có nhiều khách hàng dù là công hay tư.

Quay lại chuyện thừa phát lại, Nghị định 61 cho phép TP.HCM “thí điểm từ ngày 1-7-2009 đến ngày 1-7-2012”. Nghĩa là phải nhanh nhất hơn hai năm nữa thì may ra các văn phòng thừa phát lại mới có thể được nhân rộng ra cả nước, mới được xã hội hóa. Hy vọng mô hình thừa phát lại sẽ phát huy hiệu quả như kỳ vọng để con số hàng trăm ngàn vụ việc thi hành án bị tồn sẽ không còn trong các báo cáo hằng năm của ngành thi hành án. Bởi một điều quan trọng là “đáo tụng đình” đã khổ, không lý gì bắt người dân phải dài cổ chờ được thi hành án năm này qua năm khác chỉ bởi sự quá tải của ngành thi hành án!

Tin khác